Van aanbod- naar vraaggestuurd: het OV afgestemd op jou!

Wachten op je bus of trein in de spits, wat doe je dan vaak? Juist, kijken op je mobiel. De mobieltjes brigade vormt tenslotte zelden zo’n eenheid als bij een halte of een perron. En als je vervoer dan eindelijk aankomt is er ook lang niet altijd een zitplaats. Zou het niet veel beter zijn als het OV vraaggestuurd is?

Wat is vraaggestuurd openbaar vervoer eigenlijk?

Vraaggestuurd openbaar vervoer houdt in dat het openbaar vervoer wordt afgestemd op de behoeften en wensen van de reizigers. In Nederland kennen we vooral het aanbodgestuurd openbaar vervoer. Dit betekent dat er een dienstregeling is waarin staat wanneer de vervoerder bij een bepaalde halte is. Taxivervoer daarentegen is op oproep beschikbaar en dat noemen we dan ook vraaggestuurd. En dat is toch precies wat je het liefst wilt? Zelf je ideale OV-reis samenstellen op basis van het beschikbare aanbod!

Wat brengt vraaggestuurd openbaar vervoer ons?

Allereerst een hoop meer reisplezier! En het komt een vraaggestuurde en duurzame samenleving ten goede. Daarnaast kunnen vervoerders kosten besparen door minder lege bussen te laten rondrijden. Verder blijft het vervoersaanbod in hoeveelheid hetzelfde, maar is het wel dynamisch gestuurd! Zo geeft Joost Weekers, hoofd bureau bij de provincie Zuid-Holland aan: “Het zou niet meer zo moeten zijn dat je voor één reis met drie verschillende vervoerders en dus met drie verschillende tarieven en abonnementsproducten te maken hebt en bij iedere vervoerder opnieuw moet in- en uitchecken.” En daar heeft hij gelijk in. Zeker ook, omdat het grote voordelen voor de reizigers heeft. Dat zijn snellere verbindingen, beperken van het aantal keren overstappen en natuurlijk betere aansluitingen. Maar ook betere communicatie tussen verschillende vervoersvormen als de bus en de trein. Kortom, een betere service aan de gebruikers van het OV.

Afbeeldingsresultaat voor smartphone looking traffic womanIs er vraag naar vraaggestuurd openbaar vervoer?

Is de paus katholiek? Profiteren van een gemiddeld kortere reistijd die maximaal op jouw behoeftes is aangepast is uiteraard iets wat iedereen wil. Vraaggestuurd betekent namelijk flexibele tijden, flexibele routes aangepast aan reizigers. Iets wat reizen met het OV natuurlijk alleen maar aantrekkelijker maakt! In de OV-visie van nu ligt de focus zelfs op het stimuleren van nieuwe vormen van vervoer van deur tot deur. En wat is dan belangrijk? Het bieden van een zo goed mogelijk aanbod dat past bij de vraag. Op deze manier gaat de vervoerder namelijk op zoek naar jou in plaats van andersom. Wat werkt dan het beste? De vervoerder belonen voor het zo goed mogelijk inspelen op de vraag. Ook wij van Livemobility vinden belonen belangrijk! Zo’n beloning geven wij graag in de vorm van punten.

Waar ligt het probleem?

Het huidige openbaar vervoer komt vaak onvoldoende tegemoet aan de wensen van de reizigers. Dit zorgt ervoor dat sommige busdiensten onvoordelig zijn en deze reizigers zo eerder geneigd zijn om de auto te pakken. Zo staat de reiziger dus niet centraal. En dat is jammer, want dat is natuurlijk wel waar we naartoe willen.

Het probleem ligt niet zozeer in de stedelijke gebieden, aangezien daar haltes dicht bij elkaar liggen en er regelmatig vervoer rijdt. Waar ligt het probleem dan wel? Bij de dunbevolkte gebieden, zoals in Friesland. Daar waar dus haltes wél ver uit elkaar liggen en bussen maar zelden voorbij komen. Momenteel is het OV-aanbod te weinig vraaggestuurd. Op sommige buslijnen rijden er namelijk teveel grote of kleine bussen met te weinig reizigers. De inzet van bussen kan dus veel efficiënter! En dit geldt niet alleen voor bussen, maar voor het complete mobiliteitsaanbod.

En wat moet er dan veranderen? Het vervoersaanbod zou gedurende de dag afgestemd moeten zijn op de vervoersvraag. Op deze manier zie je openbaar vervoer en doelgroepenvervoer dus steeds meer naar elkaar toe groeien.

Hoe ziet het OV eruit in de toekomst?

Flexibel en vraaggestuurd als je het aan enkele deelnemers van het Nationaal Congres Openbaar Vervoer vraagt. Het toekomstbeeld is dat iedereen in 2040 snel, betrouwbaar, comfortabel en betaalbaar moet kunnen reizen met het openbaar vervoer. Zo is er volgende maand een event van Seats2Meet met als thema vraaggestuurde mobiliteit. Vanuit het programma Toekomstbeeld OV worden er drie toekomstscenario’s uitgewerkt in de metropool, middelgrote stad en het dorp in 2040. Livemobility is hierbij betrokken en is gevraagd om bij te dragen aan de toekomstplannen voor vraaggestuurde mobiliteit.

Vraaggestuurd openbaar vervoer vereist maatwerk. Zo geeft Peter Krumm, manager strategie en innovatie bij Transdev, aan: “vraaggestuurd OV gaat niet om het leveren van een aanbod volgens vaste patronen en dienstregelingen, maar om de vraag naar mobiliteit”. En gelukkig wordt het OV ook steeds meer aangepast aan ons individuele reisgedrag.

In de toekomst is het de bedoeling dat er voor dezelfde rit veel meer verschillende vervoersvormen zijn afhankelijk van de vraag op dat moment. Oftewel, er komt voor iedere OV-vraag een passende oplossing.